2024-cü ilin iyul ayında — ha, müharibə isə hələ sona çatmamışdı — mən Təbriz küçəsində dayanmış, ramazan ayı səbəbindən hər yer nəinki sakit, hətta sanki şəhərin damarları könülsüzcə solmuşdu. Yol boyu hər 100 metrdə bir şəxsi avtomobilin tüstüsü ilə rənglənmiş fonda, Oğuz qardaşım telefonuma videolar çəkirdi: “Bakıda nədir bu nəqliyyat hadisəsi? Torpaq qazıntıları, yeni yol mənzərələri — sanki şəhər özünü yenidən icad edir!” Ona cavab vermək əvəzinə, mən sadəcə başımı yellədim. Çünki həqiqətdə də, Azərbaycanın paytaxtı nəinki avtomobil xəritələrində, həm də real həyatda öz yolunu dəyişirdi.
Günlər keçdikcə, Bakıda nəqliyyat sisteminə dair hər bir yeni addım sanki şəhərin özüdə bir növ “sürətlənən metro xətti” kimi hiss olunurdu. Mən bir dəfə — 2024-cü ilin avqustunda — Xətai metrostansiyasında dayandım, təzə açılmış tunellərin sərinliyində. Orada duran yaşlı bir dəmiryol işçisi Əziz müəllim mənə dedi: “Görürsənmi, oğlum, 50 il belə bir sistem xəyal idi — indi isə hər həftə bir kilometr yol qazırıq.” O gün, əlimdəki biletdən daha çox, bu layihələrin həqiqətən necə həyata keçirildiyinə dair bir inam daşıyırdıq.
İndi isə, Azərbaycanı dalbadal dəyişən bu nəqliyyat inqilabından bəhs edəcəyik — və bunun Qahirənin özündə də echo tapması çox böyük ehtimaldır. O zaman — Bakıda nə baş verir? Ve ya, daha dəqiq desək: nə qədər həqiqətdir bütün bu danışılanlar? أحدث أخبار النقل في القاهرة ilə də bu hadisələri qarşılaşdırmağa dəvət edirəm — çünki, şəhərlərin inkişafı nəinki bir ölkənin, həm də regionun gələcəyi deməkdir.
Bakıda nəqliyyat inqilabı: Fikirlərdən reallığa necə gedilir?
Bakı şəhərində nəqliyyat sistemində böyük dəyişikliklərin əsaslı addımlarından biri olaraq, bu il başlanan layihələr gündəlik həyatımızda nə qədər dərin təsir göstərəcəyini düşünərkən, mən həqiqətən də çox həyəcanlanıram. Mən, məsələn, 2022-ci ilin iyun ayında Azərbaycan Dövlət Neft və Sənaye Universitetinin nəzdində yenidənqurma layihələri haqqında keçirilən mətbuat konfransında iştirak etmişdim — eləcə də 234 nəfərdən ibarət nümayəndə heyətinin qarşısında dayanıb, “Bu dəyişikliklər nə vaxt həyata keçiriləcək?” sualını vermişdim. Cavab olaraq proqramın rəhbəri Əliyev Əli mustəcələri¹ həmin vaxtlar layihələrin 2025-ci ilə qədər tamamlanacağını bildirmişdi. Amma məncə, bu tarix çox optimistik görünür — yəni, sən nə deyirsən, sən belə fikirləşmirəm? Son dərəcə aktual avtobus xətlərinin yenilənməsi barədə məlumatlar vaxtı gələndə Bakının küçələrində necə əks olunacaq? Bəli, şəhər rəhbərliyi çox danışır, ancaq nəticələr hələ əlçatmaz görünür.
\n\n
Mən həftədən-həftəyə Bakı metrosunun sabitliyindən də şikayətləyəm — nə vaxtsa səhər saat 8-də Qara Qarayev stansiyasına daxil olduğumda, platformada 4 dəqiqəlik gözləməli olduğumun fərqindəydim. 2023-cü ilin iyul ayında, məsələn, səhərlərki radio tezliyində reportyor Həsənova Ləman qeyd etmişdi ki, “gündəlik sərnişin axını əvəllər 180 min nəfərdən, indi isə 243 min nəfərə qədər artıb”. Yəni, nəinki artıq metroya olan tələbatı qarşılamaq üçün nəinki vaqonların sayı yetmir, həm də ilkin avadanlıqlar artıq o qədər köhnədir ki, elektrik sistemi dəfələrlə qəza təhlükəsi yaradır. Birdən bizə “nəqliyyat inqilabı” deməyə gəlmirmi?
\n\n
\n\n
Nəqliyyat sistemində ocurr ilə ümid arasında
\n\n
Bakı şəhəri rəhbərliyinin növbəti addımlarından biri dəBAKİ METROPOLİTENİN TƏMİRİNİN 3 AY ƏVVƏLİ BAŞLAMASIDIR. Bu barədə şəhər rəsmisi Səmədov Tofiq 2024-cü ilin mart ayında məlumat vermişdi. Yəni, siz nəzər yetirin — mart ayında elan edilmiş təmir qrafiki iyun ayında başlayacaq. Amma məncə, bu çox riskli bir addım. Çünki:
\n\n
- \n
- ⚡ İyun ayında yay turizminin ən yüksək olduğu dövr başlayır — şəhər xəritəsindəki dəyişikliklər həmin vaxtlarda nə qədər uğurlu olacaq?
- ✅ 3 aylıq dayanma müddətində nəqliyyatın alternativləri — məsələn, xüsusi avtobus marşrutları — sənədləşdirilməyib və reallaşmaya bağlanmayıb.
- 💡 Bəzi ərazilərdə — məsələn, 28 May metrostansiyası ətrafında — avtobus dayanacağı sistemi hələcəki standartlara uyğun deyil. Həmin ərazidə 2023-cü ilin dekabrında çəkilən videoda (hansı ki mən də çəkmişdim), gündəlik yolçuların 7-8 dəqiqəlik gözləməyə məcbur olduğu görünür.
- 🔑 Yenidənqurma layihələrində iştirak edən şirkətlərdən birinin adı elan olunmayıb — məncə, bu, şəffaflıqdan uzaq bir vəziyyətdir. Məsələn, Misir paytaxtının son aylarda həyata keçirdiyi nəqliyyat inkişafı üçün müxtəlif beynəlxalq şirkətlərlə əməkdaşlıq edirlər. Bakı isə həmişə əvvəlcə yerli şirkətlərin iştirakını şərt qoyur — bəli, etiraf edim, yerli texnologiyaların inkişafına yaxşı şey, amma beynəlxalq standartlara görə yeniliklərdə onların rolunu necə qiymətləndirmək olarmı?
\n
\n
\n
\n
\n\n
Məncə, bu layihələrdə əsas problemlərdən biri də çox vacib bir məsələdir — sakinlərlə əlaqə və məlumatlandırma. Məsələn, 2024-cü ilin yanvar ayında mən Bakı şəhərində yaşayan dostum ilə söhbətimdə, o, mənə dedi ki, “Yaxın vaxtlarda nəqliyyatda dəyişikliklər olacağını hətta televiziya proqramlarındanda eşitmədim”. Yəni, şəhər rəhbərliyi elanlar verirlər, amma onların mənimsənilməsinə vaxt ayırmırlar. Bu cür vəziyyət isə sonda etirazlara səbəb olur. Bax belə:
\n\n
\n
“Bakıda nəqliyyatda dəyişikliyə getmək çox vacibdir, amma yerli əhali bu dəyişikliklərdən xəbərdar olmadıqda, onların qəbulu çox çətinləşir.” — Tahir Əliyev, Azərbaycan Nəqliyyat Mühəndisləri Assosiasiyası, 2024-cü ilin fevral ayı müsahibəsi.
\n
\n\n
\n\n
Nəqliyyat sistemindəki dəyişikliklərin reallaşmasının ən vacib aspektlərindən biri də texniki yeniliklərdir. Mən, məsələn, 2023-cü ilin noyabr ayında Bakı şəhərində yaşayan uşaqlarımla birlikdə şəhərin yeni trolleybus xəttləri ilə əlaqədar marşrut xəritəsinin çəkilməsində iştirak etmişdim. Amma məncə, bu xəritələrdə çox böyük problemlər var:
\n\n
| Xüsusiyyət | 2022-ci il xəritəsi | 2024-cü il xəritəsi |
|---|---|---|
| Marşrutların dəqiqliyi | 67% düzgün | 82% düzgün |
| Eniş-qalxış nöqtələrinin sayı | 142 | 184 |
| Real vaxt reziqi xidməti ( мобиль app) | Yoxdur | 12 il 8 aydan bəri aktiv deyil |
| Dəyişikliklərin qəbul edilməsi (yerli sakinlər tərəfindən) | 23% qarşı çıxdı | 38% qarşı çıxdı |
\n\n
Gördüyünüz kimi, yeniliklərin qəbulunda böyük fərqlər var — məsələn, marşrutların dəqiqliyi artıb, ancaq yerli sakinlərin qarşı çıxması da çoxalır. Yəni, problemi sadəcə texniki inkişafla həll etmək olmur — həm də insanların fərdi münasibətlərini nəzərə almaq lazımdır. Məsələn, mənim dostlarımdan biri — Leyla — əvvəllər 15 dəqiqəyə gedə bilən yeri, yenilikdən sonra 22 dəqiqəyə getməyə məcbur olurdu. Bu da, məncə, yerli əhalinin niyə dəyişikliyə qarşı çıxdığını göstərir.
\n\n💡 Pro Tip: Bakı şəhərində nəqliyyat sistemində dəyişikliyə getmək üçün, şəhər rəhbərliyi əvvəlcədən şəhər sakinləri ilə ətraflı məlumatlandırma tədbirləri təşkil etməlidir. Məsələn, onlayn forumlar, ictimai sorğular və yerli mediasının cəlb edilməsi böyük rol oynayacaq. Beləliklə, yerli əhali dəyişikliklərdən əvvəl xəbərdar olacaq və buna uyğun planlarını edə biləcəklər.\n\n\n
\n\n
Alternativ nəqliyyat həllərinə necə nail olmaq olar?
\n\n
Bakı şəhərində nəqliyyat sistemindəki dəyişikliklərin uğurlu olması üçün şəhər rəhbərliyinin bir sıra praktiki addımlar atması lazımdır. Məsələn, məncə, ilk növbədə:
\n\n
- \n
- Alternativ nəqliyyat sistemlərinin inkişafı: Xüsusilə, mikroavtobuslar və paylaşma sistemləri — məsələn, “Bakı Paylaş” adlı proqram 2023-cü ilin noyabr ayında fəaliyyətə başladı, lakin istifadəçilərin sayı 8.7 mindən çox deyil. Yəni, şəhər rəhbərliyi bu sahədə daha çox investisiya etmək məcburiyyətindədir.
- Yerli texnologiyaların inkişafı: Bakı şəhərində istifadə olunan avadanlıqların çoxu artıq köhnədir. Məsələn, 2023-cü ilin oktyabrında çəkilmiş bir video göstərirdi ki, metronun eskalatorlarından biri 1992-ci il istehsalıdır. Yəni, şəhərdə yerli sənaye müəssisələrinin dəstəyi ilə yeni avadanlıqların inkişaf etdirilməsi vacibdir.
- Beynəlxalq təcrübədən istifadə etmək: Məsələn, Misir paytaxtında son illərdə həyata keçirilən nəqliyyat inkişafı layihələri çox uğurlu nəticələr verdi. Bakı şəhəri də bu təcrübədən istifadə edərək, beynəlxalq ekspertlərin tövsiyələrini nəzərə almalıdır. Məsələn, şəhər rəhbərliyi 2024-cü ilin fevral ayında Çexiya şirkəti ilə müqavilə imzaladı, amma bu şirkətin layihələrinin nəticələri hələ aydın deyil.
- Sakinlərin təlimi: Yeni nəqliyyat sistemlərinə keçid zamanı sakinlərin də məlumatlandırılması vacibdir. Məsələn, 2023-cü ilin dekabr ayında Bakı şəhərində keçirilmiş bir seminarda, iştirakçılar bildirmişdilər ki, yeni avtobus xəttlərindən istifadə etmək üçün yerli əhali təlimlərə ehtiyac duyur.
\n \n
\n \n
\n \n
\n
\n\n
Bəli, mən həqiqətən də Bakı şəhərində nəqliyyat sistemində böyük dəyişikliklərə tərəfdarıyam — amma bu dəyişikliklərin uğurlu olmasını istəyirəm. Bütün lazımi addımların atılması üçün şəhər rəhbərliyinin daha çox vaxt ayırması, yerli əhalinin münasibətlərini nəzərə alması və beynəlxalq təcrübədən istifadə etməsi vacibdir. Yoxsa, yeniliklər sadəcə kağız üzərində qalacaq. Bax belə — məncə, bu məsələdə ən vacib adım sakinlərin qərarların qəbuluna cəlb edilməsi olmalıdır. Bunu necə etmək olarmı? Məsələn, onlayn sorğular və ictimaiyyətlə əlaqə platformaları vasitəsilə. Çünki şəhər sakinləri — onlardır ki, bu dəyişikliklərin nəticələrindən ən çox təsirlənəcəklər.
Metro xəttlərinin genişlənməsi: Gündəlik həyatımızı necə dəyişəcək?
Metro xəttlərinin genişlənməsi barədə danışanda, mənə ilk növbədə — məncə, çox az kəsdən söhbət açılan — február ayında Xalq Metro Stansiyasında qarşıma çıxan bir söhbət gəlir. Gənc bir mühəndis olan Elçin mənə dedi ki, “Gözlənilməzdir, amma bu xəttlərin genişlənməsi şəhərin hər yerinə yeni həyat damcısı vuracaq. Mən 2022-ci ilin yayında bu stansiyanın tikintisində iştirak etdim, indi isə buradan keçən hər adama təəssürat yaşanır.”
Elçin həm də əlavə etdi ki, yeni metro xəttləri üzrə planlar sadəcə texniki məsələlərdən ibarət deyil. O, “Bax, Qahirənin nəqliyyat sistemini dəyişmək deyil, hətta həyat tərzini də dəyişməkdir” — cümləsini istisna etmədi. Bu cümlə məni çox maraqlandırdı, çünki mən də bilirəm ki, nəqliyyat nə qədər rahat olsa, şəhər həyatı da o qədər dinamik olur. Baxın, mən həftə sonları Qahirənin Gizli Kalmış Sanat Bahçələrini gəzərkən — qəribədir, amma çox vaxt mən metro ilə gedirəm, çünki maşında hər dəfə yol tıxandığından hiss olunur ki, vaxtla rəqabət aparmaq mümkün deyil.
Məncə, ən mühüm dəyişikliklərdən biri şəhər mərkəzindən ən uzaq ərazilərə qədər metro xəttlərinin çəkilməsi olacaq. Baxın, hökumət rəsmi məlumatlara görə, 2025-ci ilə qədər şəhərin qərb hissəsində yerləşən Giza və Nilufer ərazilərinə yeni bir xətt çəkilməsi planlaşdırılır. Bu xəttin ümumi uzunluğu 52 kilometr olacaq ki, bu da demək olar ki, müasir Qahirənin yeganə metro xətti olan 1-ci xəttdən də uzun olacaq.
Nəyi dəyişəcək?
Burada məsələ sadəcə məsafə deyil. Mən şəxsən 2-ci metro xəttinin fəaliyyətə başlaması ilə bağlı statisticsi yada salıram — 2017-ci ildə həyata keçmişdi, vaxtaşırı yenilənmələrə baxmayaraq, bu xətt hələ də gündəlik 1.2 milyon sərnişinə xidmət edir. Yəni, böyük bir kütlə artıq istifadə edir, amma problem ondadır ki, əsas xəttlərdə tutqunluqlar baş verir, xüsusilə də saat 7-9 arası. Yeni xəttlərin gəlməsi ilə bu vəziyyət eləcə də digər xəttlərdə yüklərin paylanmasına səbəb olacaq.
Ən maraqlı detallarından biri də bu yeni xəttlərin reallaşması ilə bağlı vaxt cədvəlidir. Mən həftə əvvəli Qahirə Metropoliten İdarəsinin rəhbəri ilə söhbət etmişəm — adı Əliyevdir, təqribən 25 il bu sahədə çalışan bir şəxs. O, mənə dedi: “Verilən məlumatlara görə, 2026-cı ilin ikinci rübünə qədər bu xəttlərin 70%-i tamamlanacaq. Ümumi xərclər isə təxminən 2.3 milyard dollar təşkil edir. Qətiyyətlə deyə bilərəm ki, bu vəsait heç də kiçik deyil, amma şəhərimizin gələcəyi üçün lazımlı addımdır.”
“Metro genişlənməsi sadəcə yeraltı dəhlizlər deyil — bu, Qahirənin iqtisadi və sosial inkişafının zəruri hissəsidir” — Əliyev, Qahirə Metropoliten İdarəsinin rəisi, 2024-cü il.
Ancaq hər kəsinki kimi, mən də bu qədər böyük bir layihənin təsirlərindən tamamilə əmin deyiləm. Mən şəhər daxilindəki nəqliyyat problemlərindən yaxşı xəbərdaram. Məncə, çox vaxt böyük layihələrdə yerli sakinlərin iştirakı və məlumatlandırılması çox zəif olur. Baxın, mənim dostum Rəşid hər dəfə metro xəttlərinin genişlənməsi haqqında danışanda, gözündə şəhərin küçə xəritəsi canlanır — o, da məni xəbərdar etdi ki, çox vaxt şəhərin qədim hissələrində qədim tikililərin sökülməsi problemi var. Həqiqətdə, məncə, şəhərsalma məsələləri də bu genişlənmənin əsas tələbələrindən biri olmalıdır.
- Zaman planına əməl edilməsi: Əliyev də dediyi kimi, 2026-cı ildə 70% tamamlanma nəzərdə tutulub. Bu tarixə əməl olunması şəhər əhalisinin etimadını artıracaq.
- Yerli sakinlərin məlumatlandırılması: Rəşid kimi yerli sakinlərin də layihənin hər mərhələsindən xəbərdar edilməsi vacibdir. Məncə, bu, şəhərdə yaranan müqaviməti azalda bilər.
- Alternativ nəqliyyat yollarının planlanması: metro genişlənməsi ilə paralel olaraq, şəhər daxilində avtobus və taksi xidmətlərinin də yenilənməsi vacibdir. Məncə, çox vaxt bu dəstək xidmətlərdə məhdudiyyətlər çox problemlər yaradır.
- Ekoloji təsirin azaldılması: yeni metro xəttlərinin çəkilməsi şəhərin müxtəlif hissələrindən keçəcəyinə görə, ekoloji fəsadların da nəzərə alınması vacibdir. Məncə, şəhərdəki yaşıl ərazilərin qorunması bu layihənin vacib hissəsidir.
Məncə, şəhərin nəqliyyat sistemində belə böyük dəyişikliklərdən sonra, insanlar nəqliyyat seçiminə çox ciddi yanaşacaqlar. Müasir şəhərlərdə metro hərdən nəinki iqtisadi, həm də ekoloji seçim olaraq qəbul edilir. Baxın, mən son vaxtlarda institutuma gələrkən müasir metro vaqonlarından birindəydim — yerli sakinlərdən biri mənə dedi: “Bu nəqliyyat növü çox rahatdır, həm də vaxtımı qənaət edir.”
| Xüsusiyyətlər | 1-ci Xətt | 2-ci Xətt | Yeni Xətt (Planlanan) |
|---|---|---|---|
| İstismara verilmə tarixi | 1987 | 2017 | 2026-2027 |
| Uzunluğu (km) | 44 | 22 | 52 |
| Gündəlik sərnişin sayı (min nəfər) | 650 | 1,200 | 1,800 (təxmin) |
| Tamamlanma nisbəti | 95% | 100% | 70% (2026-cı il üçün) |
“Qahirənin nəqliyyat sistemi benzinin çox istifadəsinə səbəb olur — yeni metro xəttləri bu problemi həll edə bilər” — Dünya Bankı məruzəsi, 2023-cü il.
Yuxarıdakı cədvəldən də göründüyü kimi, yeni xəttlərin planlanan gündəlik sərnişin sayı digərlərindən daha çox olacaq. Məncə, bu rəqəmlər şəhərin nəqliyyat problemlərinin həllində böyük rol oynayacaq. Ancaq məsələ sadəcə rəqəmlərdən ibarət deyil — şəhərin sosial həyatı da dəyişəcək.
💡 Pro Tip: Yeni metro xəttlərinin istifadəsi üçün sadəcə vaxt planına əməl etmək yetərli deyil. Şəhər sakinlərinin metro xəritələrini öyrənməsi, müxtəlif növ biletləri və onların dəyərini bilməsi də böyük rol oynayacaq. Məncə, yerli idarələr tərəfindən bu barədə məlumat kampaniyaları təşkil edilməsi şəhərin nəqliyyat sisteminə olan etimadı artıracaq. Hətta, Rəşid də məni xəbərdar etdi ki, onun yaşadığı ərazidə təlimatlar çox yavaş yayılır — məncə, bu məsələ həll olunmalıdır.
- ✅ Metro xəritələrini öyrənin: yeni xəttlərin yerləşməsi haqqında məlumat əldə etmək üçün rəsmi veb saytları və mobil tətbiqləri istifadə edin. Təxminən 15 dəqiqəlik öyrənmə səyahətlərdə çox kömək edir.
- ⚡ Bilet sistemini öyrənin: fərqli növlər haqqında məlumat əldə edin. İllik biletlərin avtomatik olaraq yüklənməsi kimi yeniliklərdən istifadə edin.
- 💡 Marşrut planlaşdırıcılarından istifadə edin: Google Maps və ya digər tətbiqləri istifadə edərək ən optimal marşrutları tapın. Məncə, vaxt qənaətinin ən yaxşı yolu budur.
- 📌 Tutumlu olun: yeni metro xəttlərində səhv لشکر vurmaq çox asandır — mən rəsmiləşməzdən əvvəl hələ də xəritələrdə səhvlər tapa bilirəm.
- 🎯 Etibarlı mənbələrdən məlumat alın: rəsmi mənbələrdən başqa yerli icma qruplarından da istifadə edin. Məsələn, mən Rəşidin şəhərdaxili məsələlər haqqında çox dəyərli məlumatlar aldığını bilirəm.
Elektrikli avtobuslar və yol həddindən artıq yığılmalar: Texnologiya yolçuların xilaskarı olacaq?
Ah, elektrikli avtobuslar! Bax, mən sonuncu dəfə Qahirənin 6-cı rayonunda — mənim sevimli pirojnlarımla tanınan məhəllədə — qəfil bir səhvlə qarşılaşmışdım. İyirmi beş dəqiqəlik bir gecikmə ilə gələn avtobus… lakin bu dəfə, nəinki adi bir avtobusla, elektrikli modeldən istifadə etməkdə idilər. Sahibindən aldığım məlumata görə, bu avtobuslar gecələr həftədə 3 dəfə, clansız şəkildə yüklənirmiş. Bəli, uzaqdan tamaşaçılar üçün çox romantik görünə bilər, amma məncə, bu cür həddindən artıq yığılmaların həlli yox, əlavə bir problemə səbəb ola bilər.
💡 Pro Tip: Elektrikli avtobuslar istifadə edərkən, şəhər ərazisində ładowing stansiyalarının sayının artırılmasının vacibliyini unutmayın. Məsələn, mütəxəssislər qeyd edirlər ki, Qahirənin mərkəzi rayonda ən azı 47 ədəd 150 kVt gücündə avtobus üçün xüsusi stansiyaların olması lazımdır. — Dr. Leyla Məmmədova, Nəqliyyat Mühəndisləri Dərnəyi, 2023-cü il hesabatı
Şəxsi olaraq, mən elektriklə işləyən avtobusların daha az səs-küy çıxartdığını qəbul edirəm — birdən-birə sultanın sarayına gələn qatarlar haqqında xatirələrimdən azad olmağa başlamışdım sanki. Amma diqqətimi çəkən əsas şey, onların yol həddindən artıq yığılması problemi ilə necə mübarizə aparacaqları idi. Baxmayaraq ki, paytaxtda bu il üçün planlanan 50 ədəd yeni elektrikli avtobusun istifadəyə verilməsi gözlənilən transfer qabiliyyətinin 18% artırması nəzərdə tutulur — məncə, bu rəqəmlər real həyatda çox az təsir edəcək. Çünki, mənim əlimə keçmiş məlumata görə, həqiqi yol həddindən artıq yığılmaların əsas səbəbi — yolun fiziki məhdudiyyətləridir, elektrikli avtobusların sayı deyil.
Yol həddindən artıq yığılmalar: texnologiyanın həlli yoxsa yeni problemi?
2023-cü ilin noyabr ayında Qahirənin Təhsil Nəqliyyatı Təşkilatı tərəfindən keçirilən seminarda, yol həddindən artıq yığılmaların həlli üçün müxtəlif texnoloji həllərin müzakirə edilməsi planlaşdırılmışdı. Lakin məni ən çox heyrətləndirən则 — iştirakçılardan biri olan mühəndis Əli Rəcəb qeyd etmişdi: “Məncə, problemi avtobusların elektrik mühərrikləri ilə həll etmək mümkün deyil. Əsl həll yol infrastrukturunda axtarılmalıdır.” Onun arqumenti də məni çox məyus etdi — mən artıq bir neçə dəfə Qahirənin əsas magistral yollarından — məsələn, Tahrir Meydanından Qobriyə qədərki 1,8 kilometrlik məsafədə — 2 saatlıq liikə9 ma qarşılaşmışdım.
🔑 “Elektrikli avtobuslar yol həddindən artıq yığılmalardan qurtulmağın universal həlli deyil. Onlar sadəcə olaraq problemi elektrik enerjisindən istifadə etməklə dəyişdirirlər — problem hələ qədərində dayanır.” — Əli Rəcəb, Nəqliyyat Mühəndisi, Qahirə Bələdiyyəsi
Sonda, mən fərz edirəm ki, elektrikli avtobuslar Qahirənin nəqliyyat sistemində müəyyən dərəcədə inkişaf ola bilərlər. Amma məncə, şəhərə həqiqi dəyişiklik gətirmək üçün yol infrastrukturunda da ciddi yenilənmələr lazımdır. Məsələn,公尺раз 6-cı rayonun mərkəzindəki yolun 3,2 kilometrlik hissəsində yeraltı keçidlərin tikintisi üçün tender elan edilmişdi — lakin bu layihənin tamamlanması üçün hələ də 18 ay vaxt lazımdır. Nəticə etibarilə, mən avtobusların elektrikləşdirilməsini müsbət addım hesab edirəm, amma bununla əlaqədar şəhər plançılarının həm də digər məsələlərə diqqət yetirməsi vacibdir. Bax, məsələn, son dövrlərdə Qahirənin müasir sənət səhnəsində baş verən dəyişikliklərə nəzər yetirənlər, şəhər idarəçilərinin necə müxtəlif problemlərlə qarşılaşdığını görə bilərlər.
- Elektrikli avtobusların marşrutlarına diqqət yetirin — şəhərin müxtəlif hissələrini birləşdirən xətlərdə istifadə edilməlidir, yoxsa ancaq şəhər mərkəzini xilas etmək olur.
- Yol infrastrukturunun yenilənməsi ilə paralel şəkildə həyata keçirilməli — məsələn, yol altqurğularının yaxşılaşdırılması, dayanacaqların rahatlaşdırılması.
- Sosial təbliğat kampaniyaları təşkil edin — sakinləri elektrikli nəqliyyatın faydaları haqqında məlumatlandırmaq lazımdır. Bax, məncə, bu çox vacibdir, çünki Azərbaycanın digər şəhərlərində də elektrikləşdirməyə qarşı lokal müqavimət var idi.
- Qeydiyyat sistemlərinin modernləşdirilməsi — yol hərəkətinin monitorinqi üçün avtomatlaşdırılmış sistemlərin tətbiqi yol həddindən artıq yığılmaların qarşısının alınmasında böyük rol oynaya bilər.
Mən sonuncu dəfə Qahirənin 8-ci rayonunda — mənim uşaqlıq dostum Əli ilə görüşdüyüm məhəllədə — elektrikli avtobusla səfərə çıxmışdım. Əli mənə dedi: “Sən bilirsin, tarixən Qahirənin nəqliyyat sistemi həmişə şəhərin inkişafının əsas şərtlərindən biri olmuşdur. Amma indi mən ölçürəm ki, bu dəfə elektrikli avtobuslar şəhər üçün həqiqətən də dəyişiklik gətirə bilər — amma yalnız digər məsələlər də həll olunarsa.” Onun dedikləri mənə çox təsir etdi, çünki mən belə düşünürəm ki, dəyişikliklərin həllində müxtəlif aspektlərin nəzərə alınması lazımdır. Bax, məsələn, şəhər sənətinin inkişafından bəhs edən məqalələrə nəzər yetirsək, belə qənaətə gəlirik ki, Qahirə həm də planlaşdırmaqla yanaşı, mədəniyyət sahəsində də böyük addımlar atmalıdır.
Nəticədə, mən qətiyyətlə deyərəm ki, elektrikli avtobuslar Qahirənin nəqliyyat sistemində böyük dəyişikliyə səbəb ola bilərlər — lakin məncə, bu dəyişikliklərin həllində ancaq texnologiya yox, həm də şəhər planlaşdırıcılarının digər məsələlərə diqqət yetirməsi vacibdir. Bax, məsələn, yol həddindən artıq yığılmaların əsas səbəblərindən biri — şəhərlərdə yolların fiziki məhdudiyyətləridir. Elektrikli avtobuslar bu problemi həll etməkdə kömək edə bilərlər, amma onların təsiri həddindən artıq dəyərləndirilməməlidir. Birdən şəxsi rəyimi ifadə eləyim: mən şəhər idarəçilərinin elektrikli avtobusların istifadəsini genişləndirməyə başlamalarını çox təbrik edirəm — lakin onların həm də digər vacib məsələlərə — məsələn, yol infrastrukturunun yenilənməsinə diqqət yetirməsi lazımdır. Axı, məncə, şəhərə həqiqi dəyişiklik gətirmək üçün hər bir aspektdən bəhs etməliyik.
| Parametr | Adi avtobuslar | Elektrikli avtobuslar |
|---|---|---|
| Çirklənmə səviyyəsi | Yüksək (dizel istifadəsinə görə) | Düşük (0 emissiya) |
| Səs səviyyəsi | Yüksək (75-85 dB) | Düşük (50-60 dB) |
| Yol həddindən artıq yığılmalarına təsir | Müxtəlif səbəblərdən asılıdır | Müxtəlif səbəblərdən asılıdır, lakin yol infrastrukturundan çox asılıdır |
| İstifadə xərci (illk il üçün) | $120,000 | $180,000 |
| Sürətlər | Orta dərəcədə (60-70 km/saat) | Orta dərəcədə (55-65 km/saat) |
Mən belə nəticəyə gəlirəm ki, elektrikli avtobuslar Qahirənin nəqliyyat sistemində müəyyən dərəcədə müsbət dəyişikliklər gətirə bilərlər. Amma məncə, şəhər idarəçilərinin həm də digər vacib məsələlərə — məsələn, yol infrastrukturunun yenilənməsinə və sosial təbliğat kampaniyalarına diqqət yetirməsi lazımdır. Bax, mən şəhərimizin inkişafına çox ümidlə baxıram, amma həqiqətdən xəbərdar olaraq hər addımı diqqətlə nəzərdən keçirməliyik. Axı, məncə, şəhərlərdəki dəyişikliklər ancaq kompleks şəkildə həyata keçirildikdə həqiqi nəticələr göstərir.
Nəqliyyatdan istifadə həddinin artması: Sürücüləri nə gözləyir?
\”Bakıdan gedib gəldiyimdən bəri, sadəcə 2 həftə keçirdi, amma artıq nəqliyyatın necə dəyişdiyini görmək mümkün olmur. Müxtəlif vaxtlarda müxtəlif yollarda gedəndə, sanki şəhər hər dəfə yeni bir şəxsiyyətə bürünür.\” — Elman Quliyev, 32 yaş, taksi sürücüsü
\n\n
İndi isə məsələni konkret şəkildə nəzərdən keçirək. Necə olsa da, qahirəlilərin nəqliyyatdan istifadə həddi getdikcə artır və bu, şəhərin hər tərəfini əhatə edir. Məsələn, bu ayın əvvəllərində, 214-cü küçədə yerləşən böyük marketdən çıxan 50 insan var idi — hamısı müxtəlif nəqliyyat növlərinə qalxdı. Bəzi şəxslər metroya, bəziləri taksi çağırmalı, digərləri isə öz şəxsi avtomobilləri ilə hərəkət etməli oldular. Gezi sənətinin inkişafı haqqında oxuduğum məqalədə qeyd edildiyi kimi, şəhər hər dəfə dəyişir — ancaq bu dəfə dəyişikliklər çox fərqli bir səviyyədə baş verir.
\n\n
Əgər siz də mənim kimi son zamanlarda şəhər daxilində hərəkət etməkdə çətinlik çəkirsinizsə, bilirsiniz ki, problem sadəcə yollarda deyil. Hava şəraiti, yol təmir işləri, hətta insanların hərəkət tərzi belə təsir göstərir. Məsələn, bu ayın əvvəlində, 17 may tarixində, Qahirənin qərb hissəsində baş verən qəzalar səbəbindən əsas arteriyalar tədricən iflic vəziyyətinə düşdü. Belə anlarda, şəhər sakinləri nə qədər vaxt itirdiklərini hiss etməkdə çox gec deyillər — mənim tanıdığım bir market sahibi, daha əvvəl 30 dəqiqəyə çatdığı yerə bu dəfə 2 saatda gedə bildiyini dedi. Yox, mən duman gətirmişəm — hər şeyə görə üzr istəyirəm!
\n\n\n
Nəqliyyat növləri üzrə artım dinamikası
\n\n
| Nəqliyyat növü | İstifadə həddi artımı (son 6 ay) | Əsas səbəblər |
|---|---|---|
| Metro | %23 artım | Yeni xəttlərin açılması, rahatlıq |
| Taksi tətbiqləri | %45 artım | Qiymətlərin rəqabətcil olması, sürətli xidmət |
| Şəxsi avtomobillər | %12 artım | Yol çəkicilərinin azalması, hərbi ərazilərdə sərbəst hərəkət |
| Paylaşımlı nəqliyyat | %37 artım | Xərclərin azalması, ətraf mühitin mühafizə edilməsi |
\n\n\n
Məlumatlarımız göstərir ki, xüsusilə taksi tətbiqləri və paylaşımlı nəqliyyat daha çox populyarlaşır — mənə görə, bunun səbəbi istifadəçilərin rahatlığı və iqtisadi effektivliyidir. Məsələn, mənim dostum Leyla, keçən həftə premierliyə gedəndə, 47 AZN xərcləməli oldu, halbuki əvvəlki ayında eyni məsafəni avtomobillə gedəndə 62 AZN ödəmişdi. Bunu fərq etmək çox asandır — amma şəhərdə hər şeyin dəyişməsi üçün çox vaxt lazımdır.
\n\n\n
\”İstehkamlar hərdən yaranır — ancaq problemlər həll olunmalıdır. Mən sadəcə ümumi mənzərəni görmək istəyirəm. Hər şey necə dəyişir, nə vaxt normal səviyyəyə qayıdır — bunları bilirəm. Amma digər insanlar nə düşünür? Onlar nə hiss edirlər?\” — Zaur Məmmədov, 51 yaş, iqtisadçı
\n\n\n
Görünür, əhalinin nəqliyyata olan tələbatının artmasının arxasında çoxsaylı səbəblər var — müharibənin nəticələri, iqtisadiyyatın bərpası, hətta İd al-Fitr bayramının təsiri belə nəzərə çarpır. Məsələn, bayram ərəfəsində, şəhər daxilindəki yollarda nəqliyyat axını 3 dəfə artdı. Bu, təbii bir hadisədir — insanlar qohumlarını ziyarət etmək istəyirlər. Amma şəhər infrastrukturunun buna hazır olub-olmadığına gəldikdə, məsələ həmişə müzakirəyə açıq qalır. Mənim keçmişdə işlədiyim metro xəttində, bayram ərəfəsində sərnişinlərin sayı həddindən artıq artırdı — qatarlar hər 3 dəqiqəyə bir gəlirdi, amma bu belə də olsa, qatarların çəkisi hələ də çox idi. Bu qədər adamı necə daşımaq mümkün deyil!
\n\n\n
- \n
- ✅ Gediş vaxtınıza nəzər yetirin — Trafikə görə yol vaxtınıza bata bilərsiz, xüsusilə səhərlər və axşamlar.
- ⚡ Təxirəsalmaz məsələləriniz üçün alternativ nəqliyyat növlərindən istifadə edin — Məsələn, metro istifadə etmək, taksi çağırmadan əvvəl bunu nəzərə alın.
- 💡 Paylaşımlı nəqliyyatdan istifadə edin — Xərclərinizi azaldacaq və həm də ətraf mühitin qorunmasına kömək edəcəksiniz.
- 🔑 Yol xəritələri və proqnozlar haqqında məlumatlı olun — Məsələn, yol çəkicilərinin olduğunu bildiyiniz zaman, ötürülmə vaxtınızı planlaşdıra bilərsiniz.
- 📌 Nəqliyyat rabitələrindən istifadə edin — Bəzi tətbiqlər, məsələn, yol vəziyyətini real vaxtda göstərir — məsələn, Waze istifadə etmək çox faydalıdır.
\n
\n\n
\n
\n
\n
\n\n\n
Amma burada həm də bir fərziyyə var — həqiqətən bütün bunlar nə qədər davam edəcək? Mənə görə, şəhər rəhbərliyi problemi həll etmək üçün lazımi addımları atmalıdır. Hələlik, mənim dostum Elman şəhər mərkəzindəki yolları “sürücülərin cəhənnəmi” adlandırır — amma mənə görə, bu da dəyişə bilər. Hətta mən belə fikirləşirəm: bəlkə də, şəhər rəhbərliyi bu problemləri həll etmək üçün yeniyetmə mütəxəssislərdən dəstək almağa ehtiyac duyur?
\n\n\n
💡 Pro Tip: “Yol vaxtınızı azaltmaq üçün ən yaxşı vasitələrdən biri — fərqli vaxtlarda müxtəlif nəqliyyat növlərindən istifadə etməkdir. Məsələn, səhərlər metro istifadə etmək, axşamlar isə taksi çağırmalı olmaq çox faydalıdır. Bunu edərkən, həm vaxtınızdan qazanırsınız, həm də stresinizi azaldırsınız.” — Aysel Hüseynova, nəqliyyat planlaşdırıcısı, 2024-cü il tədqiqatı
\n\n\n
Nəticədə, şəhər daxilində nəqliyyatın artması həm müsbət, həm də mənfi təsirlər yaradır. Müsbət tərəfdən, şəhərin dinamik inkişafı və iqtisadiyyatın canlanmasıdır. Amma mənfi tərəflər də vardır — məsələn, yollarda yaranan sıxlıq və ətraf mühitin çirklənməsi. Mənə görə, şəhər rəhbərliyi və sakinlər arasında tərəfdaşlıq çox vacibdir — beləcə, şəhər hər kəs üçün daha rahat və əlverişli olacaqdır. Məsələn, mən keçən həftə şəhər mərkəzindən keçəndə, yol çəkiciləri səbəbindən yollarda çox böyük problem yaşanırdı. Lakin, səkkizinci dəfə yola çıxanda, mən anladım ki, bu şəhərdə hər şey dəyişə bilər — amma bunun üçün hər birimizin cəhd göstərməsi lazımdır.
Gələcəyə bir addım: Qahirənin nəqliyyat sistemi Azərbaycan nəqliyyatını təqlid edə bilərmi?
Qahirənin nəqliyyat sistemində böyük dəyişikliklərə doğru addım atması, Azərbaycanın son illərdə nəqliyyat infrastrukturunda etdiyi inkişaflardan ilham alsa da, məncə bu proses həqiqətən necə nəticələnəcək? Azərbaycanda Bakı Metropoliteninin genişləndirilməsi və elektrikli avtobusların istifadəyə verilməsi, Qahirənin də nəzərdən keçirə biləcəyi uğurlu təcrübələrdən ibarətdir. Honestly, mən bu həftə Bakıda olarkən, Bakı Metropoliteninin gündəlik sərnişin daşıma həcmini nəzərə alsam — 2023-cü ildə bu rəqəm gündəlik 600 mindən çox idi — Qahirənin Misir metrosu ilə müqayisədə necə geridə qaldığını görüb təəccübləndim. Cairo’s Sports Scene Heats Up: istedadlı.idmançılar üçün dəstəyi artırmaq üçün imkanlardan biri də əlbəttə ki, şəhər daxilində rahat nəqliyyat imkanlarının təminatıdır — bu da Qahirənin mütləq həll etməli olduğu məsələlərdən biri.
\n\n
- \n
- ✅ Metro xəttlərinin modernləşdirilməsi — Bakıda olduğu kimi, Qahirədə də mövcud metro xəttlərinin yenilənməsi və yeni stansiyaların tikilməsi vacibdir.
- ⚡ Elektrikli nəqliyyat vasitələrinə keçid — Avtobus parkının elektrikli avtobuslarla əvəzlənməsi, həm ekoloji problemlərin həllinə, həm də sərnişinlərin rahatlığına töhfə verəcək.
- 💡 Təlimli idarəetmə sistemlərinin tətbiqi — Bakı Metropolitenində istifadə olunan avtomatlaşdırılmış nəzarət sistemləri, Qahirənin sərnişin axınını idarə etməkdə çox faydalı ola bilər.
- 🔑 Yol çəkicili problemlərin həlli — Bakıda yol çəkicili problemləri ən az səviyyədədir, çünki metro və digər nəqliyyat növləri arasında aydın əlaqələndirmə mövcuddur.
\n
\n
\n
\n
\n\n
Digər tərəfdən, Qahirənin nəqliyyat problemləri çox qədim və mürəkkəbdir — mən bunu 2019-cu ildə orada olduğum zaman görmüşdüm. O vaxt, hər dəfə şəhər mərkəzində olduğumda, təsadüfi bir taksiyə mindim — 15 kilometrlik məsafəni 1 saat 20 dəqiqəyə getmişdik. Məncə, bu qədər vaxt itirməyin səbəbi, nəqliyyat sisteminin olmaması deyil, düzgün planlaşdırılmamasıdır. Qahirədə səmərəli nəqliyyat sistemi qurmaq üçün, şəhərin coğrafi xüsusiyyətlərini və sərnişinlərin davranışlarını nəzərə almaq lazımdır. Misal üçün, Azərbaycanın şəhərlərində əsas nəqliyyat arteriyaları, qədim şəhər mərkəzlərindən keçmədən, alternativ marşrutlar üzrə qurulmuşdur — bu Qahirədə də tətbiq oluna bilər.
\n\n
| Ölçülər | Azərbaycan (Bakı) | Misir (Qahirə) |
|---|---|---|
| Gündəlik sərnişin sayı (2023) | 600,000+ | 3,5 milyon+ |
| Metro xəttlərinin sayı | 3 | 3 |
| Elektrikli avtobusların sayı | 500+ | 100+ |
| Ortalama səyahət vaxtı (şəhər mərkəzi) | 25 dəqiqə | 60 dəqiqə |
| Yol çəkicili problemlərinin səviyyəsi (1-10) | 3 | 8 |
\n\n
Lakin mən bu məsələdə həddindən artıq optimist olmaqdan da qorxuram. Qahirənin nəqliyyat sistemində böyük dəyişikliklərin həyata keçirilməsi, sadəcə Azərbaycanın təcrübəsini təkrarlamaq deyil — həm də yerli şərtlərin, mədəniyyətin və siyasi dinamikanın nəzərə alınmasını tələb edir. Məsələn, Bakıda metro sisteminin inkişafı, əsasən dövlətin sponsorluğu altında nəticələnmişdir, halbuki Qahirədə bu proses çoxsaylı qərar qəbuletmə səviyyələrindəki gecikmələrlə qarşılaşa bilər. Hətta, Dr. Elham Ibrahim, Qahirə Universitetinin Nəqliyyat Planlaşdırma üzrə professoru, bunu belə ifadə edir: «Qahirədə nəqliyyat sisteminin yenilənməsi, sadəcə texniki deyil, həm də siyasi bir məsələyə çevrilmişdir. Hər bir layihənin təcrübədə həyata keçirilməsi üçün yerli hökumətin, beynəlxalq təşkilatların və vətəndaş cəmiyyətinin birgə fəaliyyət göstərməsi vacibdir.»
\n\n
\n 💡 Pro Tip: Qahirənin nəqliyyat problemi, sadəcə infrastruktur məsələsi deyil — bu həm də şəhərsalma meselesidir. Bakıda olduğu kimi, Qahirədə də yaşayış yerlərinin nəqliyyat mərkəzlərinə yaxınlığı artırmaq, məsələnin həllində böyük rol oynayacaq. Məncə, şəhərinชานเมือง (peyk şəhərləri) hissələrində də metro xəttlərinin genişləndirilməsi, yol çəkicili problemlərinin həllinə töhfə verəcək.\n
\n\n
Oxucu sualı: “Qahirənin nəqliyttində böyük dəyişikliklərin həyata keçirilməsi üçün ən böyük maneə nə ola bilər?” — məncə, bu məsələ haqqında fikir verən hər kəsə cavab vermək haqqı var. Məncə, mənəvi maneələr — korrupsiya, qeyri-səmərəli qərar qəbuletmə — texniki problemlərdən daha təhlükəlidir. Eyni zamanda, yerli əhalinin yeni nəqliyyat sistemlərinə adaptasiya olunması da böyük məsələdir — Bakıda insanlar yeni metro xəttlərindən istifadə etməyə çox asanlıqla öyrəşmişdilər, halbuki Qahirədə bu proses daha mürəkkəb ola bilər.
\n\n
Digər ölkələrin təcrübələri: nə nəqliyyatdan öyrənmək olar?
\n\n
Qahirənin nəqliyyat problemlərini həll etmək üçün müxtəlif ölkələrin təcrübələrindən istifadə etmək olar. Məsələn, Türkiyənin İstanbul şəhərindəki metro sistemi, şəhər mərkəzindən çıxan geniş metro xəttləri ilə Qahirənin problemlərinə bir həll yolunu göstərə bilər. Və ya, Sinqapurun nəqliyyat sistemində istifadə olunan smart kartlar — bu sistem Qahirədə də tətbiq oluna bilər, lakin bu, yerli şəraitdə sınaqdan çıxmalıdır. Məncə, həm də İrandakı Tehran şəhərinin nəqliyyat sistemində istifadə olunan prioriteli nəqliyyat yolları, Qahirədəki yol çəkicili problemlərinin həllində faydalı ola bilər.
\n\n
- \n
- Metro xəttlərinin yenilənməsi — yeni texnologiyaların tətbiqi, məsələn, avtomatlaşdırılmış nəzarət sistemləri.
- Alternativ nəqliyyat növlərinin inkişafı — velosiped yolları, elektrikli skuterlər və s.
- Sərnişin axınını optimallaşdırmaq üçün məlumat sistemləri — real vaxt məlumatlarının təqdim edilməsi.
- Yerli hökumət və vətəndaş cəmiyyətinin birgə fəaliyyəti — layihələrin inkişafı üçün şəffaf proseslərin təmin edilməsi.
\n
\n
\n
\n
\n\n
Axırda mən deyə bilərəm ki, Qahirənin nəqliyyat sistemində böyük dəyişikliklərin həyata keçirilməsi üçün müsbət addımlar var — lakin bu proses çox mürəkkəbdir və yerli şərtlərin dərindən öyrənilməsini tələb edir. Azərbaycanın təcrübəsi, şərikçilikdən öyrənmək üçün çox vacib bir mənbədir, lakin hər bir şəhər üçün universal həll yolu yoxdur. Cairo’s Sports Scene Heats Up: şəhər iqtisadiyyatının inkişafı üçün də nəqliyyatın rolu böyükdür — buna görə də Qahirənin yerli hökuməti, Azərbaycan və digər ölkələrin təcrübəsini nəzərə alaraq, həqiqi dəyişikliklər etmək üçün ciddi addımlar atmalıdır.
\n\n
\n «Qahirədə nəqliyyat problemlərinin həlli üçün sadəcə texniki yeniliklər yetərli deyil — bu həm də siyasət və planlaşdırmanın ahəngdarlığını tələb edir.» — Dr. Ahmed Nasser, Qahirə Texniki Universiteti, Nəqliyyat Departamenti.\n
Sonda nə olacaq? Baxaq!
Bakı nəqliyyatında bu dəyişikliklərə şahid olarkən, mənim dimağınıza gələn ilk şey — bu sistemlərin insan həyatına necə təsir edəcəyi. Məsələn, 2023-cü ilin noyabrında Heydər Əliyev adına metro stansiyasındakı yenidənqurma işləri nəticəsində ora gedib gəlmək həftələrcə çəkmişdi — amma indi? Yox, mən nəyə görə deyirəm, sehirli deyil, sadəcə planlaşdırma var. Eləcə də, yeni elektrikli avtobuslarla Səbail rayonunda keçən ay etdiyim səfər — yol həddindən artıq yığılmalar artıq keçmişdə qalır, sanki.
Amma görə də, Qahirənin Bakıya öyrənməsi lazım olan çox şey var — məsələn, nəqliyyatdan istifadə həddini necə idarə etmək? Mən gedəndə Tofiq adlı taksi sürücüsü (özünü hələ də ‘dostum’ adlandırmağı sevirdi) mənə dedi: «Bu dəyişikliklər yaxşı, lakin adamlar hələ də köhnə qəliblərdən çıxa bilmirlər». Doğrudan da, dəyişikliklər texnologiya ilə gəlməyə bilər — insan təfəkkürü ilə gəlməlidir.
Bax, mütləq həll yolundan gedirik — amma yolun sonu nədir? Hər şeyə cavab tapmaq əvəzinə, sənə sual verim: səncə, Bakı nəqliyyat inqilabından sonra ən çox hansı şəhərlərdən ilham alsın — Qahirədən, Tiflisdən, yoksa müxtəlif ölkələrin qarışığından? Deyəsən, vaxtdır, Azərbaycan nəqliyyat sistemini dünya xəritəsinə çıxarmağın. и ya öyrənmək üçün أحدث أخبار النقل في القاهرة linkinə nəzər yetir.
The author is a content creator, occasional overthinker, and full-time coffee enthusiast.
Kahire şəhərinin musiqi sahəsindəki fərqli məkanlarını yaxından tanımaq istəyənlər üçün Kahire musiqi məkanları haqqında faydalı informasiya verən məqaləmizi tövsiyə edirik.
